Doormodderen of systeemveranderen? Wat kun je zelf doen?
Tijdens het HV-café van 12 augustus hadden we een goed gesprek waarin veel goeds op tafel kwam. Vooraf werd de deelnemers de volgende uitnodiging verstuurd:
Er gebeurt heel veel in de wereld dat zorgen grote baart. Dit kan moedeloos, radeloos of hopeloos maken. Dit moet toch anders kunnen, maar hoe dan? Hoe kunnen we werken aan een betere wereld, als individu en als HV? Tijdens deze café-bijeenkomst gaan we daarover in gesprek na een korte inleiding van Onno van Sandick. Onno is lid van de HV-werkgroep Ecohumanisme, bestuurslid van de Wellbeing Economy Alliance Nederland (WE All) en actief in het Burgerplatform. Kom naar deze bijeenkomst voor een gesprek waarin we samen op zoek gaan naar oorzaken van de problemen, hoe ze samen hangen en naar kansen en mogelijkheden om de koers te verleggen en wat ieder van ons daar zelf aan kan doen. Vooraf kun je alvast nadenken over de volgende vragen:
- Welke grote problemen zie je in ons land en in de wereld?
- Wat zijn de oorzaken daarvan?
- Welke positieve ontwikkelingen (kansen) zie je?
- Welke acties onderneem je zelf of zou het HV kunnen ondernemen?
Als je vooraf iets wilt lezen of luisteren, zijn hier wat suggesties:
- Rutger Bregman: https://decorrespondent.nl/cp/morelerevolutie
- Paul Schenderling: https://www.postgroei.nl/leven-na-de-groei-de-podcast/
- Marietje Schaake: https://www.youtube.com/watch?v=27lcAtSOkGU
- Roxanne van Iperen: https://www.roxanevaniperen.nl/ik-zie-wat-ik-geloof
- Kees Klomp: https://maatschapwij.nu/ambassadeur/kees-klomp/
- https://burgerplatform.net/
- https://www.humanistischverbond.nl/inspiratie-voor-het-leven/tegen-de-stroom-in-zwemmen-put-je-uit/
Andere activiteiten van HV die op dit thema ingaan:
- https://www.humanistischverbond.nl/de-socrates-summerschool/
- https://www.humanistischverbond.nl/events/jongehumanistendag/
- https://drenthe.humanistischverbond.nl/events/training-in-gesprek-met-andersdenkenden/
Op basis hiervan heeft het gesprek plaatsgevonden. Aan het eind van het HV werd gevraagd om enkele conclusies op papier te zetten en linkjes naar de genoemde organisaties en evenementen toe te sturen. Dit in aanvulling op de linkjes die vooraf zijn toegestuurd. Zie onder.
Verder hierbij de foto van de aantekeningen op het white-board. Waarschijnlijk niet te lezen, maar roept vast wel herinneringen op.
Hier een paar ervaringen en inzichten die we deelden:
- er is behoefte aan hoop
- een gesprek als dit waarin gezamenlijk gezocht wordt naar oorzaken van problemen en wat je daar zelf aan kunt doen, is zinvol.
- het is niet makkelijk om met mensen over dit soort grote problemen in gesprek te komen. Enkele tips daarvoor:
- kies een goed moment of creëer dat (samen een wandeling maken of iets anders samen doen),
- begin met verbinding te maken,
- neem tijd voor “small talk”,
- maak complimenten,
- verdiep je in de ander (in welke situatie verkeert hij/zij; wat is belangrijk voor die ander; wat vindt hij/zij leuk?; wat zijn zijn/haar zorgen?),
- luisteren levert vaak meer op dan zenden,
- praat eerst over wat goed gaat of wat de ander belangrijk vindt, etc.
- we konden samen een groot aantal problemen opnoemen: sociale, menselijke, ecologische, geopolitieke, politieke, persoonlijke, financiële, mentale, fysieke, communicatieve, ethische, etc. Aan de andere kant gaat er veel ook wel goed in ons land. In vergelijking met veel andere mensen en landen, hebben we het heel goed.
- ook konden we een groot aantal oorzaken benoemen. Drie grote groepen:
- hoe mensen en hun overtuigingen, houding, capaciteiten en gedragingen zijn
- hoe menselijke relaties en groepsprocessen lopen: in gezinnen, in relaties, in bedrijven, in de politiek, tussen landen, etc. Vaak over belangen of verschillen van opvatting, of normen en waarden.
- historie: problemen zijn heel vaak terug te voeren op dingen die eerder zijn gebeurd: ervaringen in de jeugd, trauma’s, incidenten en conflicten in het verleden.
- Deze drie groepen factoren werken op elkaar in en mensen kunnen er bewust gebruik van maken, bijvoorbeeld door angst, conflict of haat aan te wakkeren (in het klein of in het groot). Belangrijk is daarbij de rol van de media, social media en publieke personen en rolmodellen.
- Vaak gaat het over de verhouding tussen vrijheid, gelijkheid en broederschap. Het is altijd een zoektocht naar de juiste verhouding tussen deze drie uitgangspunten en waarden en de rollen die individuen, de staat, marktpartijen en organisaties spelen
- Gelukkig konden we ook veel positieve ontwikkelingen en goede voorbeelden melden:
- een vastgoedeigenaar die mensen met elkaar in gesprek bracht
- een voetbalclub die de ouders van jeugdleden voor het seizoen bij elkaar bracht en met ze afsprak hoe ze zich zouden gedragen, ten opzichte van hun kinderen, de tegenstander en de scheidsrechters. Maakte een merkbaar verschil.
- buurt- en wijkinitiatieven
- de Europese Unie, de Verenigde Naties (o.a. de Werelddoelen (Duurzame Ontwikkelingsdoelen/SDG’s)
- SIRE-campagne
- burgerberaden, burgerinitiateven, petities, actiegroepen,
- een groot aantal vrijwilligersorganisaties en maatschappelijke initiatieven (kerken, voedselbanken, NGO’s, etc.)
- HV, HUMAN, Humanitas, De Correspondent, ONE World, FTM, Investico, SOMO, goede kranten en weekbladen, etc.
- Er zijn veel goede boeken te koop of in de bibliotheek.
- We All (de Wellbeing Economy Alliance), de Postgroeiclub, de Economy for the Common good, etc.
- En we konden ook veel acties voor onszelf bedenken:
- contacten met andere mensen leggen
- praten, in gesprek gaan, dialoog
- bewustwording, informatie, educatie, opvoeding
- actief zijn als vrijwilliger
- actief zijn in de politiek
- (met anderen) visie ontwikkelen en realiseren
- meer aandacht voor de grote ontwikkelingen en de lange termijn, minder voor incidenten en amusement
- lid of donateur worden van organisaties
- schenken aan goede doelen en opnemen in je testament
- je eigen footprint verkleinen (bijvoorbeeld door vegetarisch en/of biologisch te eten, niet of minder auto te rijden, kleiner te gaan wonen, je huis te verduurzamen, lokale producten kopen, tweedehands spullen te kopen, etc. ) En dat wordt nog veel effectiever als je erover praat.
- lobbyen voor belangrijke veranderingen: betere zorg, minder bureaucratie, gezonder voedsel, rechtvaardige belastingen, beter onderwijs, betaalbare en duurzame woningen, energiebesparing en duurzame energie, natuurinclusieve landbouw, beter bestuur, maatschappelijk verantwoord ondernemen, eerlijker grondpolitiek, etc etc.
- laat je stem horen en zien. Bijvoorbeeld meelopen in demonstraties, affiches ophangen, etc. Klimaatmars op 12 september.
- Vooral: iedere stap telt. Ook als die klein is. Veel kleine stappen van veel mensen, kunnen een grote verandering teweeg brengen. Vooral als ze zichtbaar zijn en in gezamenlijkheid worden gezet.
In aanvulling op eerdere links, nog een paar:
- Luistercampagne: https://luistercampagne.nl/
- We All: https://weallnederland.org/
- Toekomstcollectief.nl: https://toekomstcollectief.nl/
- SDG-Nederland: https://www.sdgnederland.nl/
- https://klimaatmars.nl/
- https://www.urgenda.nl/
- https://www.econgood.org/
- https://herenboeren.nl/
- https://landvanons.nl/
- https://maatschapwij.nu/
- https://ecosofie.net/